...Þar sem allsnægtirnar eru annars vegar
er eymdin sjaldan mjög fjarri.
Á hverjum morgni
allt árið um kring birtast fréttir í blöðunum...
Bryndís Schram
...Þar sem allsnægtirnar eru annars vegar er eymdin sjaldan mjög fjarri. Á hverjum morgni allt árið um kring birtast fréttir í blöðunum um unga drengi frá svörtustu Afríku sem freista gæfunnar á sundinu á milli Spánar og Marokkó. Þeir eru gripnir í morgunsárið á hriplekum bátum, bensínlausir, svangir og kaldir á sjálfri sólarströndinni. Það er farið með þá í “geymslu” þar til yfirvöld taka ákvörðun um framhaldið. Andlit þeirra birtast á forsíðum blaðanna. Þeir sitja þétt saman og horfa beint inn í myndavélina. Lánleysið drýpur af þeim. Augnaráðið lýsir ótta sem er blandinn, veikri von. Þeir tóku áhættuna með vonina að leiðarstjörnu, en flestir brotlenda. Hvert liggur leiðin héðan? Og hvar eru mæður þessara drengja? Hvað skyldu þær vera að hugsa?
...Upp í hugann kemur mynd sem birtist á forsíðu El Pais í sumar sem leið. Þetta er breiðmynd af skjannahvítri sólarströnd. Í bakgrunninum flatmaga hvítir kroppar – allt frá því að vera stríðaldir til þess að vera ofaldir. Í forgrunninum eru einkennisklæddar stúlkur frá Rauða krossinum og öðrum hjálparstofnunum að stumra yfir þeldökkum mönnum sen hefur rekið á land eftir skipsskaða úti fyrir ströndinni. Þær gefa pillur og jafnvel sprautur til að koma í veg fyrir smit fátæktarinnar. Úr augum hinna ungu skipbrotsmanna – svartir sem þeir eru mitt inni í hinni hvitu velmegun – má lesa þakklæti fyrir að vera á lífi, æðruleysi gagnvart tvísýnum örlögum og þögla spurn um mannlega samkennd.
...Eflaust vilja þessir strákar vera heima hjá sér. Það er bara ekkert þar að hafa. Enga vinnu, enga skóla, enga framtíð. Og þar kemur að okkar hlut, hinna ríku og menntuðu. Getum við hjálpað þeim til að hjálpa sér sjálfir? Af hverju getum við ekki öll búið í sátt og samlyndi á þessari jörð? Af hverju eru gæðunum svona misskipt? Og af hverjum erum við, hin ríku, svona hræðilega sjálfselsk og þröngsýn? Skiljum við ekki að meðan helmingur meðbræðra okkar og systra býr við neyð er okkur ekki vært í velsældinni? Við fáum engan frið í sálina heldur.
Stuttur kafli úr bók minni
“Í sól og skugga” sem kom út í lok árs 2008.
Bryndís Shcram